Hoe breng je het automatiseringsniveau van je leerlingen in kaart?

Een leerling geeft het goede antwoord op een rekensom. Maar betekent dat ook dat de som is geautomatiseerd? Sommige leerlingen rekenen nog op hun vingers of gebruiken tussenstappen. Dat blijft niet altijd zichtbaar tijdens de rekenles. Hoe ontdek je welke leerlingen moeite hebben met automatiseren en extra ondersteuning nodig hebben?

In deze aflevering van Tjipcast, gemaakt in samenwerking met Lexima, staat deze vraag centraal. Podcastmaker Tjip gaat in gesprek met Wilfred Hofstetter, psycholoog en rekenspecialist, en Miriam Kist, docent en onderwijsadviseur bij Lexima. Samen bespreken ze hoe je automatiseringsvaardigheden bij rekenen in kaart brengt.

Waarom is automatiseren bij rekenen zo belangrijk?

Automatiseren vormt een belangrijke basis voor de verdere rekenontwikkeling. Wanneer leerlingen eenvoudige bewerkingen vlot kunnen uitvoeren, houden ze meer aandacht over voor complexere rekenopgaven.

Maar begrijpen hoe een som werkt, betekent niet automatisch dat een leerling deze ook vlot kan uitrekenen. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld de stappen van een verhoudingstabel begrijpen, maar vastlopen doordat ze de tafels onvoldoende beheersen.

Juist daarom is het belangrijk om niet alleen naar goede of foute antwoorden te kijken, maar ook naar de mate waarin leerlingen hun rekenkennis hebben geautomatiseerd.

Van signaleren naar gericht ondersteunen

Hoe weet je welke leerlingen extra oefening nodig hebben? En hoe voorkom je dat automatiseringsproblemen pas zichtbaar worden wanneer leerlingen vastlopen bij complexere rekenopgaven?

In de podcast bespreken Wilfred en Miriam de Automatiseringstoets Rekenen (ATR). Deze genormeerde toets helpt scholen om automatiseringsvaardigheden van leerlingen in groep 4 tot en met 8 in beeld te brengen.

Ook komt de relatie met Bareka aan bod. Waar de ATR helpt om mogelijke automatiseringsachterstanden te signaleren, biedt Bareka mogelijkheden om verder te analyseren waar leerlingen vastlopen.

Wat ontdek je in deze podcast?

Tijdens het gesprek krijg je antwoord op vragen zoals:

• Automatiseren: waarom is alleen herhalen niet voldoende om rekenvaardigheden te automatiseren?
• Signaleren: hoe herken je leerlingen die moeite hebben met automatiseren, ook als ze goede antwoorden geven?
• Toetsen: hoe helpt de ATR om automatiseringsachterstanden vroegtijdig zichtbaar te maken?
• Analyseren: wat vertellen toetsresultaten over de ondersteuning die leerlingen nodig hebben?
• Ondersteunen: wanneer kies je voor extra oefening en wanneer zijn andere hulpmiddelen of aangepaste doelen nodig?
• Schoolbreed verbeteren: hoe gebruik je toetsresultaten om kritisch naar je rekenonderwijs te kijken?

Een belangrijk inzicht uit het gesprek: een toetsresultaat is het begin van een analyse, niet het eindpunt. Door toetsgegevens te combineren met observaties en rekengesprekken, ontdek je beter wat een leerling nodig heeft.